چکیده:

زمينه و هدف: مسموميت ناشي از مارگزيدگي يكي از مشكلات مطرح در پزشكي و به دليل عوارض خطرناك آن، از اهميت ويژه اي برخوردار است. در طب سنتي ايران پادزهر بز کوهي در درمان بيماري هاي مختلف، از جمله مارگزيدگي، مورد استفاده قرار مي گيرد ولي اثر بخشي آن در مسموميت ناشي از سم مار جعفري به اثبات نرسيده است. در مطالعه حاضر اثر اين پادزهر بر عوارض ناشي از مسموميت با سم مار جعفري در موش سوري مورد بررسي قرار گرفته است .

مواد و روش ها: در اين تحقيق تجربي از ۴۸ موش سوري سفيد نر با سن حدود 4 هفته استفاده شد. سم طبيعي مار جعفري مرحله به مرحله رقيق و غلظت هاي 10% و 2% سم مورد استفاده قرار گرفت. 20 دقيقه قبل از تزريق داخل صفاقي غلظت 2% سم مار جعفري، پادزهر بز كوهي با دوزهاي 6، 50، 100 و 200 ميلي گرم بر كيلوگرم وزن بدن از طريق داخل صفاقي تزريق و سپس علايم باليني، ميانگين زمان بقا و علايم كالبد گشايي ثبت گرديد و علايم مذكور با گروه كنترل كه 20 دقيقه قبل از تزريق سم مار جعفري،سالين نرمال دريافت كرده بودند مقايسه گرديد. جهت بررسي اثر غلظت 10% سم، از دوز 100 ميلي گرم بر كيلوگرم پادزهر بز كوهي استفاده گرديد.

يافته ها: نتيجه مطالعه حاضر نشان داد كه سم مار جعفري موجب بروز درد، ادم پيشرونده و مرگ در موش ها گرديد. پادزهر بز كوهي، با مقادير 50 و 100 ميلي گرم بر كيلوگرم، 20 دقيقه قبل از تزريق سم مار جعفري موجب افزايش معني دار ميانگين مدت زمان بقاي موش ها در مقايسه با گروه كنترل گرديد. زمان بقا در دوز 100 ميلي گرم بر كيلوگرم پادزهر، از 7/2 ± 8/213 دقيقه در گروه كنترل به 3/4 ± 705 دقيقه افزايش يافت (01/۰>p ). هم چنين پادزهر بز كوهي در مقادير مذكور علايم پاتولوژيك ناشي از تزريق سم مار جعفري را در موش ها به طور چشم گيري كاهش داد.

نتيجه گيري: پيش درماني با پادزهر بز كوهي موجب افزايش مدت زنده ماندن و كاهش علايم پاتولوژيك (از جمله خونريزي در پرده صفاق، قفسه صدري و سيستم اعصاب مركزي و هم چنين احتقان عروق ريوي) ناشي از سم مار جعفري در موش ها گرديد. مكانيزم دقيق اين اثر بايستي در مطالعات ديگري مشخص شود.

 كليد واژه: سم مار جعفري، پادزهر بز كوهي، زمان بقا، علايم كالبد گشايي

مشاهده نسخه کامل