زمینه و هدف:
بررسی های متنوعی از شیوع بیماری سلیاک در مبتلایان به سندرم روده تحریک پذیر در ایران وجود دارد که بطور عمده، شیوع این بیماری و ارتباط آن با عوامل مختلف را بررسی کرده اند. به منظور کسب چشم انداز بهتری از شیوع این بیماری در ایران و هتروژنیتی آن در مناطق مختلف، تمام بررسی های موجود بصورت نظام مند مرور، یافته های آنها با روش فراتحلیل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
روش بررسی:
تمام مقاله های منتشر شده در مجلات ایرانی و بین المللی، گزارش نهایی طرح های پژوهشی و مقالات مرتبط ارائه شده در کنگره ها، و نیز
پایان نامه های دانشجویی، با استفاده از کلید واژه های استاندارد و حساس مرور شدند. سپس تمام مقالات منتشر شده در این زمینه در کشور
که دارای معیارهای ورود به پژوهش بودند، پس از کنترل کیفی، با استفاده از مدل تصادفی، وارد فرآیند فراتحلیل گردیدند.
یافته ها:
در 7 پژوهش کمترین و بیشترین شیوع بیماری سلیاک در مبتلایان به سندرم روده تحریک پذیر 59 / 2% و 5/ 13 % محاسبه شد و برآورد
شیوع کلی این بیماری بر اساس مدل ثابت ) %6/26 ،)fix effect با شاخص هتروژنیتی برابر با 74 / t2=52/05( Q=13 و 56 = I2 ( و ضریب
اطمینان 99 %) 8/ 16 = x2 ( و به دلیل هتروژنیتی بالا بر اساس مدل تصادفی ) random effect ( میزان شیوع کلی و نهایی بیماری سلیاک در مبتلایان
به سندرم روده تحریک پذیر برابر 7/ 59 درصد با شاخص هتروژنیتی برابر با 05 / t2=0( Q=2 و 19 = I2 ( و دامنه اطمینان 95 % ) 07 / 8- 23 / )CI=7
محاسبه گردید. هم چنين با استفاده از روش متارگرسيوني عوامل اصلي ايجادکننده ي عدم تجانس، متغيرهای مکان، زمان و جنسیت بیماران
معرفي شدند. ) 01 / )p˂0
نتیجه گیری:
با توجه به اینکه شیوع بیماری سلیاک در مبتلایان به سندرم روده تحریک پذیر در کشور بالاست، باید با اقدامات دانش و پژوهش محورانه سطح کلی
بهداشت در کشور را ارتقا داد و روز به روز در مسیر افق چشم انداز منشور سلامت جهانی و کشور پیش رفت و متعالی تر نمود.
کلید واژه: شیوع، بیماری سلیاک، سندرم روده تحریک پذیر، مدل تصادفی، ایران